Kennis delen. Samen verder.
Waarom menselijke kennis onmisbaar blijft
Een mooi artikel in het BD over AI en de vraag of computers straks onze banen overnemen.
Eric Postma noemt AI een denkversterker. Die term spreekt mij wel aan.
Van nieuwe technologie naar veranderend werk
Ik werk al meer dan 40 jaar met IT, software en data. In die tijd heb ik vaker meegemaakt dat nieuwe technologie ervoor zou zorgen dat bepaald werk zou verdwijnen.
Dat gebeurde ook. Alleen verdwenen daarmee niet automatisch de functies. Het werk veranderde.
Ik denk dat we nu met AI opnieuw op zo’n punt staan.
AI als versneller van kennis en vaardigheden
Ik merk dat zelf ook. Ik gebruik AI bijvoorbeeld bij het programmeren in ontwikkeltalen die voor mij nieuw zijn. Waar ik vroeger eerst veel tijd kwijt was aan googelen, documentatie doorspitten en voorbeelden zoeken, kan ik nu veel sneller begrijpen hoe iets werkt en het vervolgens zelf toepassen.
AI kan inmiddels dingen waar ik vroeger behoorlijk wat tijd voor nodig had: informatie verzamelen, grote hoeveelheden tekst doorzoeken, code schrijven, een analyse opzetten of verschillende invalshoeken naast elkaar zetten. Dat is ontzettend krachtig.
Een overtuigend antwoord is niet altijd een juist antwoord
Maar er zit ook een belangrijke grens aan.
Een AI kan een antwoord geven dat er heel overtuigend uitziet en toch gewoon niet klopt.
Het voorbeeld uit het artikel over Mark Rutte en de FARC vind ik daarin veelzeggend. Het model had informatie uit De Speld gebruikt zonder te begrijpen dat het om satire ging.
En daar zit voor mij precies het verschil.
AI kan heel veel informatie verwerken, maar dat betekent nog niet dat het begrijpt wat die informatie betekent.
Waarom context en ervaring onmisbaar blijven
Dat zie ik ook in mijn eigen vakgebied. Een model kan prima helpen bij een BI-analyse, maar daarmee weet het nog niet automatisch welke KPI binnen een organisatie werkelijk betekenis heeft. Of welke definitie achter een getal zit. Of waarom een bepaalde uitkomst belangrijk is voor een organisatie.
Daarvoor heb je context, ervaring en vooral menselijk beoordelingsvermogen nodig.
Ik ben daarom zeker niet bang dat AI mijn vak overneemt. Ik ben er juist nieuwsgierig naar hoeveel beter ik mijn vak ermee kan uitvoeren.
Voor mij is AI geen vervanger van mijn eigen denken, maar een extra collega waarmee ik kan sparren. Soms zit die collega ernaast. Soms komt hij met een invalshoek waar ik zelf niet aan had gedacht.
AI gebruiken zonder je eigen verstand uit te zetten
En juist daarom moet je blijven nadenken.
Niet minder kritisch worden omdat AI het antwoord geeft, maar kritischer worden omdat het antwoord zo overtuigend kan klinken.
Misschien is dat wel de belangrijkste AI-vaardigheid die we de komende jaren moeten ontwikkelen.
Niet leren hoe je AI alles voor je laat doen.
Maar leren hoe je AI gebruikt zonder je eigen verstand uit te zetten.