Meten we ook wat studenten ervan leren?

AI in het onderwijs: meten we daadwerkelijk betere leerresultaten?

Een opdracht die met AI in tien minuten wordt afgerond, levert tijdwinst op. Maar begrijpt de student de stof ook? Kan hij de kennis zelfstandig toepassen en blijft die kennis behouden? Een snel afgeronde opdracht is niet automatisch bewijs van een geslaagd leerproces.

Onderzoek laat zien dat de effecten van AI op leren niet vanzelfsprekend positief zijn. De toepassing en de manier waarop studenten AI gebruiken, maken verschil. Daarom is meer onderzoek nodig naar de omstandigheden waaronder AI het leerproces daadwerkelijk versterkt.

Voor het mbo is dit bijzonder relevant. We leiden studenten niet alleen op om opdrachten af te ronden, maar vooral om kennis en vaardigheden zelfstandig in de beroepspraktijk toe te passen.

Neem een mbo-student elektrotechniek die een storing moet analyseren. AI kan mogelijke oorzaken aandragen en uitleg geven over de aanpak. Maar kan de student daarna zelfstandig een vergelijkbare storing oplossen? Daar zit het verschil tussen een opdracht afronden en daadwerkelijk een vak leren.

Tegelijkertijd biedt AI kansen voor remedial teaching. Studenten die extra ondersteuning nodig hebben, kunnen op hun eigen niveau en tempo oefenen, aanvullende uitleg krijgen en directe feedback ontvangen. Een student die moeite heeft met elektrische schakelingen, kan bijvoorbeeld extra oefeningen maken met uitleg die aansluit bij zijn leerbehoefte. De docent blijft essentieel om de voortgang te beoordelen en de juiste begeleiding te bieden.

Vanuit datamanagement bekeken, is er een fundamenteel onderscheid: het meten van AI-gebruik is iets anders dan het aantonen van leerresultaten. Het aantal opdrachten waarbij AI wordt ingezet, vertelt ons niet of studenten daadwerkelijk vooruitgaan.

Misschien moeten we daarom niet alleen vragen hoeveel AI we in het onderwijs inzetten, maar vooral voor welke studenten en met welk doel. Uiteindelijk gaat het niet om wat AI produceert, maar om wat de student zelfstandig heeft geleerd.

Bronnen:
We Need Research on AI in Schools. The Feds Should Fund It, Report Says, Education Week
Enhancing School Students’ Self-Regulated Learning, Springer Naturethrough Generative AI Support: A Randomized Controlled Trial,